Gerçek Kişi Ticari İşletmesi Rehberi: Başvuru ve Tescil

Bu rehber, gerçek kişi ticari işletmesi kurarken veya tescil ettirirken bilmeniz gereken temel bilgileri ve dikkat etmeniz gereken önemli noktaları özetlemektedir.

Temel Tanımlar ve Hukuki Yapı

1. Tacir Kimdir? Bir Ticari İşletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir (TTK m. 12)

2. Tacir Olmanın Hüküm ve Sonuçları:

• İflasa tabi olma

• Ticaret siciline ve odaya kaydolma

• Ticaret ünvanı kullanma

• Ticari defterleri tutma

• Ticari iş karinesine ve ticari örf ve adete tabi olma

• Basiretli iş adamı gibi davranma

• Ücret ve faiz isteme

• Ücret ve cezai şartın azaltılmasını isteyememe

• Fatura verme

1. Ticaret Ünvanı: Gerçek kişi tacirin ünvanı, kısaltma yapılmadan adı ve soyadından oluşur.(TTK m. 41)

• Ünvana, TTK'nın 46. maddesine uygun ekler yapılabilir.

• Gerçek kişi tacirlerin faaliyet konuları birbirinden farklı olan birden çok ticari işletmesinin bulunması halinde, ticaret ünvanına her işletme dolayısıyla ayırt edici ilaveler yapılarak tescil olunur. (TSY m.44/3)

• Tek başlarına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret ünvanlarına bir şirketin var olduğu izlenimini uyandıracak ekler yapamaz. (TSY m.44/4)

• Ticari işletme sahibinin veya bir ortağın ticaret ünvanında yer alan adı kanunen değişir veya yetkili makamlar tarafından değiştirilirse ünvan olduğu gibi kalabilir.(TSY m.44/6)

1. Ehliyet Durumu: İşletme sahibinin velayet, vesayet veya yasal danışmanlık altında olması gibi durumlarda, bu bilgiler ve ilgili kişilerin kimlikleri tescil edilmek zorundadır. Bu durum sonradan oluşsa bile tescil edilmelidir.(TSY m. 50/2)

Tescil Edilmesi Zorunlu Hususlar:

Gerçek Kişilere Ait Ticari İşletmelerde Tescil Edilmesi Zorunlu Olan Bilgiler Şunlardır (TSY m.50):

• Ticaret ünvanı ve MERSİS numarası,

• İşletme sahibinin adı, soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri ve kimlik numarası,

• İşletmenin merkezi ve konusu,

• Varsa temsilcinin adı, soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarası ve temsil yetkisinin kapsamı,

• Varsa tahsis edilen sermaye,

• İşletme sahibinin velayet veya vesayet altında olması gibi ehliyeti ilgilendiren durumlar ve ilgili kişilerin kimlikleri,

• Taahhütnamede yer alan bilgilerin değişmesi halinde yeni bilgiler.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

• Defter Tutma Yükümlülüğü: Ticaret Siciline ve Ticaret Odası'na yalnızca bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişiler kayıt olabilir. (5362 sayılı yasa)

• Vergi Kaydı Kontrolü: Tescil başvuruları, vergi levhası bilgileri elektronik ortamda kontrol edildikten sonra değerlendirilir. Vergi dairesine kayıtlı olduğu tespit edilen işletmelerin tescili yapılır.

• Tescil Edilemeyen Faaliyetler: Esnaf faaliyeti sayılan kuaför, berber, manikür, pedikür salonu, cilt bakımı, saç tasarımı, kıraathane, pazarcılık, bakkal gibi işler ile şahsi ihtiyaca yönelik özel inşaat faaliyetleri, Ticaret Siciline tescil edilemez.

• Sınırlı Faaliyet Konusu: Şahıs işletmeleri tek bir faaliyet konusu ile kurulabilir. Faaliyet konusuna başka bir konu eklemek istiyorsanız; yeni bir işletme açmanız gerekir.

Gerçek Kişi Ticari İşletme Yeni Kayıt Rehberi

Bu rehber, gerçek kişi ticari işletmesi kurmak için izlemeniz gereken adımları ve hazırlamanız gereken belgeleri detaylı bir şekilde açıklamaktadır.

Gerekli Evraklar

Evraklarınızı Ticaret Sicili Müdürlüğü ve Oda Sicil Müdürlüğü için iki takım halinde hazırlamanız gerekmektedir.

Başvuru Süreci ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

MERSİS Başvurusu: Öncelikle https://mersis.ticaret.gov.tr/ adresinden ‘’Kuruluş Başlat’’ menüsünden (MERSİS başvuru yol haritası için tıklayınız) elektronik başvuru yapmanız gerekmektedir.

• Defter Durumu: Ticaret Siciline kayıt olacak gerçek kişilerin, bilanço esasına göre defter tutması zorunludur. Bu nedenle, defterinizi tasdik ettirdikten sonra başvurunuzu yapınız.

• Dilekçe İçeriği: Dilekçede, işletmenin ünvanı, sermayesi, açılış tarihi, NACE kodu ile birlikte gerçek faaliyet konusu açıkça belirtilmelidir.

  • Dilekçede ayrıca, bilanço esasına göre defter tutulduğu ve defter bilgileri de yer almalıdır.

• İmza ve Vekalet: Dilekçe, işletme kaşesi ile tacir tarafından imzalanmalıdır. Vekaletle işlem yapılması durumunda vekaletnamenin aslı veya onaylı sureti eklenmelidir, aslı müdürlük tarafından alınmaktadır. Kayıt olacak kişi kendisi başvurursa imza beyannamesine gerek yoktur.

• Kimlik Kontrolü: Başvuru sırasında kimliğinizin aslını, Müdürlüğümüze ibraz etmeniz zorunludur. Eski, yıpranmış veya çipi hasar görmüş kimlikler işleme alınmayacağından, bu tür durumlarda kimliğinizi yenileyiniz.

• e-Defter Durumu: e-defter talebi olması halinde, yevmiye e-defter beratı veya e-defter başvuru formu da eklenmelidir.

• Temsilci Bilgisi: Varsa temsilcinin adı, soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarası ve temsil yetkisinin kapsamı dilekçede açıkça belirtilmelidir.

• Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 24: Taahhütnamede yer alan bilgilerin değişmesi halinde bunlar tescil edilir.

Gerçek Kişi Ticari İşletmelerde Değişiklik Rehberi

Bu rehber, ticari işletme bilgilerinizde (adres, ünvan, isim-soyisim, sermaye, NACE kodu, amaç vb.) değişiklik yaparken izlemeniz gereken adımları ve hazırlamanız gereken belgeleri özetlemektedir.

Genel Başvuru Süreci:

Öncelikle, elektronik başvurunuzu https://mersis.ticaret.gov.tr/ adresindeki "Değişiklik Başlat" menüsünden yapmanız gerekmektedir.

Değişiklik Türlerine Göre Gerekli Evraklar:

İşleminize uygun belgeleri aşağıdaki listelerden kontrol edebilirsiniz.

1. Adres Değişikliği (Normal İşlem)

Önemli Not: MERSİS'te işlemi onaya göndermeden önce "Değişiklik Ön İzleme" bölümünden girdiğiniz adresin, başvuru dilekçenizdeki adresle birebir aynı olduğunu mutlaka kontrol ediniz.

1. Adres Değişikliği (Belediye Numarataj Çalışması Nedeniyle)

Belediyenin yaptığı numarataj çalışması nedeniyle adresiniz otomatik olarak değiştiyse bu işlem için sadece iki belge yeterlidir.

1. İsim veya Soyisim Değişikliği

1. Ünvan Değişikliği

1. NACE Kodu Değişikliği

• Dilekçe

• Vergi dairesinden alınacak yeni NACE kodunu gösteren vergi levhası veya mükellefiyet bildirimi yazısı.

• Amaç ve konusunu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi.

NACE kodu değişikliği amaç ve konu ile ilintili olduğundan amaç ve konu değişikliğini de talep etmeyi unutmayınız.

1. Amaç veya Faaliyet Konu Değişikliği

Amaç ve konu değişikliği NACE kodu ile ilintili olduğundan NACE kodu değişikliğini de talep etmeyi unutmayınız.

1. Sermaye Değişikliği

Unutmayınız: Dilekçe tacir tarafından kaşelenip imzalanmalı, vekâleten imza atılması durumunda ise vekâletnamenin aslı veya onaylı sureti eklenmelidir.

Gerçek Kişi Ticari İşletmelerde Terk İşlemleri Rehberi

Bu rehber, gerçek kişi ticari işletmesinin faaliyetine son verilmesi durumunda izlenmesi gereken adımları ve gerekli belgeleri açıklamaktadır.

Gerekli Evraklar

Genel Koşullar ve Süreç:

• Başvuru Süresi: Faaliyetine son verilen veya devredilen işletmenin ticaret ünvanı, işletme sahibi tarafından on beş gün içinde silinmesi için Müdürlüğe başvurulmalıdır.

• Ticareti Terk Beyanı: Ticareti bırakan tacir, İcra ve İflas Kanunu'nun 44. maddesi gereğince, terk dilekçesiyle birlikte mal beyanını da müdürlüğe vermek zorundadır.

• Vefat Durumunda: İşletme sahibinin vefatı halinde, mirasçılardan birinin talebi üzerine ticari işletme kaydı silinir. Ticari faaliyetin devamında, mirasçıların muvafakatıyla aralarında kendilerinin de olabileceği yeni sahibi, söz konusu ticari işletmenin kendi adına tescil edilmesini isteyebilir.

• Re'sen Silinme: Ticareti terk ettiği resmi makamlarca tespit edilen işletmelerin kaydı, ilgili kurumdan alınacak yazı üzerine Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından re’sen silinir.

Gerçek Kişi Ticari İşletmelerde Şube Açılışı Rehberi

Bu rehber, gerçek kişi ticari işletmelerin şube açılışı için gereken koşulları ve belgeleri özetlemektedir.

Öncelikle, elektronik başvurunuzu https://mersis.ticaret.gov.tr/ adresindeki "Kuruluş Başlat" menüsünden yapmanız gerekmektedir. (Mersis başvuru yol haritası için buraya tıklayınız.)

Genel Koşullar

• Şubenin NACE kodu ve faaliyet konusu, ana işletmenin NACE kodu ve faaliyet konusu ile aynı olmak zorundadır.

• İşlemlerde, Avrupa Birliği sistemine göre oluşturulmuş TTSG NACE kodları listesi kullanılmalıdır.

Gerekli Evraklar

İşlem sırasında kimlik aslının Müdürlüğümüze ibrazı zorunludur.

Gerçek Kişi Ticari İşletmelerde Merkez Nakli Rehberi

Bu rehber, ticari işletmenizin merkezini başka bir sicil bölgesine taşırken izlemeniz gereken adımları ve hazırlamanız gereken belgeleri özetlemektedir.

Öncelikle, elektronik başvurunuzu https://mersis.ticaret.gov.tr/ adresindeki "Değişiklik Başlat" menüsünden yapmanız gerekmektedir.

Gerekli Evraklar

Başvuruda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

• Dilekçe: İşletme kaşesi ile tacir tarafından imzalanmalıdır. Eğer vekâleten imza atılıyorsa, vekâletnamenin aslı veya onaylı sureti eklenmelidir.

• Dilekçe İçeriği: Dilekçede, işletmenizin unvanı, sermayesi, merkezi, açılış tarihi, faaliyet konusu ve NACE kodu gibi bilgiler doğru bir şekilde yer almalıdır.

• Vekaletname: Vekaletname ile yapılan başvurularda vekaletnamenin aslı müdürlük tarafından alınmaktadır. Şahsen yapılan başvurularda ise imza beyannamesine gerek yoktur.

Gerçek Kişi Ticari İşletmelerde Devir İşlemleri Rehberi

Bu rehber, bir ticari işletmenin devri sırasında Ticaret Sicili Yönetmeliği kapsamında yapılması gereken işlemleri ve devir türlerine göre farklılıkları özetlemektedir.

Öncelikle, elektronik başvurunuzu https://mersis.ticaret.gov.tr/ adresindeki "Değişiklik Başlat" menüsünden yapmanız gerekmektedir.

Gerekli Evraklar

Devir Şekillerine Göre Tescil İşlemleri:

Ticari işletmenin devri, devralan kişinin durumuna göre farklılık gösterir (TSY m.135/4):

• Bir Gerçek Kişiden Başka Bir Gerçek Kişiye Ünvan ile Devir: Sadece devir sebebiyle değiştirilmesi gereken kayıtlar güncellenir.

• Bir Gerçek Kişiden Başka Bir Gerçek Kişiye Ünvan Hariç Devir: Eski ünvan ve kayıtlardan vazgeçilir. Yeni ünvanla yeniden tescil yapılır. Kayıtlarda, eski MERSİS numarası ve ünvanının işletmenin devamı olduğu belirtilir.

Devir İşleminin Koşulları ve Sözleşme:

1. Bir ticari işletme, bir bütün halinde ve devamlılığı sağlanarak devredilmelidir. (TSY m.133)

2. Devir sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalıdır ve şu bilgileri içermelidir:

• Tarafların kimlik bilgileri (adı, soyadı, ünvanı).

• İşletmenin dışında bırakılan unsurlar (varsa).

• İşletmenin bütün olarak devredildiğine dair açık beyan.

• Satış fiyatı ve ödeme şartları.

1. Devir, sözleşmenin tescili ile geçerlilik kazanır.

2. Ticari işletme devir vaadi, belirli bir süre sonra hüküm ifade edecek devirler, süreli veya şartlı devirler tescil edilemez.

Sigorta Acenteliği Tescil İşlemi

Bu rehber, sigorta acenteliği için yapmanız gereken başvuruyu ve hazırlamanız gereken belgeleri özetlemektedir.

MERSİS girişi yaparken Acentelik Vekaletnamesinin sadece ilk sayfasını (ekleri olmaksızın) yükleyiniz.

Gerekli Evraklar

Sigorta Acenteliği Feshi İşlemi

Bu rehber, sigorta acenteliği sözleşmenizi feshetmek için yapmanız gereken başvuruyu ve hazırlamanız gereken belgeleri özetlemektedir.

Gerekli Evraklar

Gerçek Kişi Ticari İşletmelerde Halefiyet İşlemleri Rehberi

Bu rehber, bir gerçek kişi ticari işletmesinin sahibinin vefatı sonrasında mirasçılar tarafından devralınması durumunda izlenmesi gereken adımları ve gerekli belgeleri açıklamaktadır.

Başvuru Süreci ve Genel Koşullar

• MERSİS Başvurusu: İşlemlere başlamak için elektronik başvurunuzu https://mersis.ticaret.gov.tr/ adresindeki "Değişiklik İşlemleri" bölümündeki "İşletme Devri/Miras Yoluyla Devir" seçeneğini kullanarak başvuru yapmanız gerekmektedir.

• Ticari Faaliyetin Devamı: Mirasçılardan birinin ticari faaliyete devam etmesi durumunda, işletmeyi kendi adına tescil ettirebilir. Ancak bunun için diğer tüm mirasçıların noter onaylı muvafakatname vermesi zorunludur.

Gerekli Evraklar