Komandit Şirketler, Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket (Sermaye Şirketi) ve Adi Komandit Şirket (Şahıs Şirketi) Olmak Üzere İkiye Ayrılmaktadır:
1) Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket Tanımı ve Özellikleri:
Sermayesi paylara bölünen ve ortaklarından bir veya birkaçı şirket alacaklılarına karşı bir kollektif şirket ortağı, diğerleri bir anonim şirket pay sahibi gibi sorumlu olan şirkettir. Sermaye, paylara bölünmeksizin sermayesi sadece birden çok komanditerin sermayeye katılma oranlarını göstermek amacıyla kısımlara ayrılmış bulunuyorsa komandit şirket hükümleri uygulanır.
6102 Sayılı TTK Madde 564. Hükmü Gereğince:
-
Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket, sermayesi paylara bölünen ve ortaklarından bir veya birkaçı şirket alacaklılarına karşı bir kollektif şirket ortağı, diğerleri bir anonim şirket pay sahibi gibi sorumlu olan şirkettir.
-
Sermaye, paylara bölünmeksizin sermayesi sadece birden çok komanditerin sermayeye katılma oranlarını göstermek amacıyla kısımlara ayrılmış bulunuyorsa komandit şirket hükümleri uygulanır.
6102 Sayılı TTK Madde 565. Hükmü Gereğince Uygulanacak Hükümler :
-
Komanditelerin birbirleriyle, komanditerlerin tümüyle ve üçüncü kişilerle hukuki ilişkileri, özellikle şirketin yönetimine ve temsiline ilişkin görev ve yetkileri, şirketten ayrılmaları, komandit şirketlerdeki hükümlere tabidir.
-
Birinci fıkrada gösterilen hususların dışında, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça anonim şirket hükümleri uygulanır.
6102 Sayılı TTK Madde 566. Hükmü Gereğince Esas Sözleşme Şekil:
-
Esas sözleşme yazılı şekilde düzenlenir, kurucularla komandite ortakların tümü tarafından imzalanır; imzaların noterce onaylanması gerekir.
-
İzin alınmasına ilişkin 333 üncü madde uygulanmaz.
6102 Sayılı TTK Madde 567. Hükmü Gereğince Esas Sözleşme İçeriği:
-
Esas sözleşme, ikinci fıkrasının (f) bendi hariç olmak üzere 339 uncu maddede yer alan tüm kayıtları içermelidir.
6102 Sayılı TTK Madde 568. Hükmü Gereğince Kurucular:
-
Esas sözleşmeyi imzalayanlarla şirkete paradan başka sermaye koyanların tümü kurucu sayılır.
-
Kurucular beş kişiden az olamaz. Kuruculardan en az birinin komandite olması şarttır. Kurucu sıfatını haiz olan komanditerlerin sahip oldukları payların her birinin tutarının esas sözleşmeye yazılması gerekir.
6102 Sayılı TTK Madde 569. Hükmü Gereğince Uygulanacak Hükümler:
-
Kuruluşa, anonim şirketlerin kuruluşuna ilişkin hükümler uygulanır.
6102 Sayılı TTK Madde 570. Hükmü Gereğince Yönetim:
-
Anonim şirketlerin yönetim kurulunun görevleriyle sorumluluklarına ilişkin hükümleri, yönetici olan komandite ortaklar hakkında da geçerlidir.
6102 Sayılı TTK Madde 569. Hükmü Gereğince Yönetim Görevden Alınma:
-
Şirketi yönetmek ve temsil etmekle görevli olan komandite ortaklar, kollektif şirketin yönetimine ve temsiline görevli ortaklar için kanunda belirlenen hâllerde ve öngörülen şartlar uyarınca görevden alınabilirler. Görevdenalma kararının tescili ile, görevden alınan ortağın şirketin bu tarihten sonra doğacak borçlarından dolayı kişisel sorumlulukları sona erer.
2)Adi Komandit Şirket Tanımı ve Özellikleri
-
Ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış olan şirket komandit şirkettir. (6102 sayılı TTK m.304/1)
-
Sorumluluğu sınırlı olmayan ortaklara komandite, sorumluluğu sınırlı olanlara komanditer denir. (6102 sayılı TTK m.304/2)
-
Komandite ortakların gerçek kişi olmaları gerekir. Tüzel kişiler ancak komanditer ortak olabilirler. (6102 sayılı TTK m.304/3)
-
Kollektif şirkete dair Kanun’un 212 ilâ 216. maddeleri komandit şirketler hakkında da uygulanır. (6102 sayılı TTK m.305/1)
-
Şirket sözleşmesinde, her komanditer ortağın sermayesinin miktarı, cinsi ve ortak sıfatından kaynaklanan ve bir yönetim hakkı niteliğinde olmaması gereken, komanditer ortaklara verilen yönetim görevleri açıkça belirtilir. (6102 sayılı TTK m.305/2)
-
Şirketin komandit olup olmadığı sözleşme hükümlerine göre belirlenir. Ortaklar tarafından şirkete verilen ad ve nitelik o şirketin türünün belirlenmesinde yalnız başına yeterli olmaz. (6102 sayılı TTK m.306/1)
-
Bir şirketin komandit olduğu açıkça saptanamıyorsa o şirket kollektif sayılır. (6102 sayılı TTK m.306/2)
-
Bir komandit şirket sözleşmesine 213.maddede gösterilen kayıtlardan başka komanditerlerin adları ve her birinin koydukları veya koymayı taahhüt ettikleri sermayenin cins ve miktarları yazılarak tescil ve ilan ettirilir. (6102 sayılı TTK m.307/1)
-
Bir komanditer kişisel emeğini ve ticari itibarını sermaye olarak koyamaz. (6102 sayılı TTK m.307/2)
-
Bir komanditerin sorumluluğu koyduğu veya taahhüt ettiği sermaye miktarını aşamaz. (6102 sayılı TTK m.319)
-
Adı şirketin unvanında bulunan komanditer, üçüncü kişilere karşı komandite bir ortak gibi sorumlu sayılır. (6102 sayılı TTK m.320)
Adi Komandit Şirket Sözleşmesinin İhtiva Etmesi Gereken Zorunlu Hususlar:
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 305. Maddesinin 212 ila 216. Maddelerine Yaptığı Atıf Çerçevesinde Adi Komandit Şirket Sözleşmesine Aşağıdaki Kayıtların Yazılması Zorunludur:
a)Ortakların ad ve soyadlarıyla yerleşim yerleri ve vatandaşlıkları.
b)Şirketin komandit olduğu.
c)Şirketin ticaret ünvanı ve merkezi.
d)Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde şirketin işletme konusu.
e)Her ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği para miktarı; para niteliğinde olmayan sermayenin değeri ve bu değerin ne suretle biçilmiş olduğu; sermaye olarak kişisel emek konulmuşsa bu emeğin niteliği, kapsamı ve değeri.
f)Şirketi temsile yetkili kimselerin ad ve soyadları, bunların yalnız başına mı, yoksa birlikte mi imza koymaya yetkili oldukları.
Ortaklar, emredici hükümlere aykırı olmamak şartıyla, şirket sözleşmesine diledikleri kayıtları koyabilirler.
Ticaret Sicili Yönetmeliği 64. Maddesi Gereğince Başvuru ve İbraz Edilmesi Gereken Belgeler:
-
Bir kollektif veya komandit şirketin tescil başvurusunda;
a)Kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmış veya müdürlükte huzurda imzalanmış şirket sözleşmesi,
b)Şirketi temsile yetkili olanların Kanunun 40. maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri,
c)Komandit şirketlerde komanditer ortağın ayni sermaye koymuş olması halinde; konulan ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanmış bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporu,
ç)Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı,
d)Ayni sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet hakları ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge müdürlüğe verilir.
Ticaret Sicili Yönetmeliği 65. Maddesi 2;3 ve4. Fıkrası Gereğince Tescil:
-
Bir komandit şirketin tescilinde aşağıdaki olgular yer alır:
a)Şirketin komandit olduğu.
b)Ortakların adı ve soyadı, yerleşim yeri, vatandaşlığı ve kimlik numarası.
c)Şirketin ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkezi.
ç)Komandite ortakların adı ve soyadı.
d)Komanditer ortakların adı ve soyadı veya unvanı ile sorumluluk sınırı.
e)Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlamış bir şekilde şirketin işletme konusu.
f)Her ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği para miktarı; para niteliğinde olmayan sermayenin niteliği, cinsi, değeri ve bu değerin ne suretle biçilmiş olduğu; komandite ortaklar sermaye olarak kişisel emek koymuşsa bu emeğin niteliği, kapsamı ve değeri.
g)Şirketi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri, kimlik numarası ile bunların yalnız başına mı, yoksa birlikte mi imza koymaya yetkili olduğu.
ğ)Şirket sözleşmesinde tasfiye memurlarının atanmasına, değiştirilmesine, görevden alınmasına ve yetkisine ilişkin hükümlerin yer alması halinde, bu hükümler.
-
Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; müdürlük tarafından şirketin tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere bildirimde bulunulur.
-
Tescil edilmiş olgularda meydana gelen değişiklikler de tescil edilir. Tescilde ortaklar kurulu kararının noter onaylı örneğinin ibrazı zorunludur. Şirket sözleşmesindeki değişikliklerde ise, değişen hükmün yeni şeklinin kararda veya kararın ekinde gösterilmesi gereklidir.
Adi Komandit Şirketlerde Temsil ve Yönetim:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 318. Maddesi Gereğince Temsil:
-
Komandit şirketler, kural olarak, komandite ortaklar tarafından temsil edilir. Kollektif şirketin temsil yetkisinin kapsamı ve sınırlandırılmasına ilişkin hükümleri komandit şirkete de uygulanır.
-
Komanditer ortaklar, ortak sıfatıyla şirketi temsile yetkili olamazlar. Ancak, şirket sözleşmesinde aksine hüküm bulunmamak şartıyla, komanditer ortak ticari mümessil, ticari vekil veya seyyar tacir memuru olarak atanabilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 321. Maddesi Gereğince Şirket Adına İşlemde Bulunan Komanditer:
-
Ticari mümessil, ticari vekil veya seyyar tacir memuru olarak hareket ettiğini açıkça bildirmeksizin, şirket adına işlemlerde bulunan komanditer ortak, bu işlemler nedeniyle iyiniyetli üçüncü kişilere karşı komandite ortak gibi sorumlu olur.
-
Şirket, ticaret siciline tescil edilmeden önce işlemler yapılmışsa, komanditer, bu tür şirket borçları için, üçüncü kişilere karşı, sorumluluğunun sınırlı olduğunun onlar tarafından bilindiğini ispat etmediği takdirde, komandite ortak gibi sorumlu tutulur.
-
Alacaklı, komanditerin koyduğu sermayeye biçilen değerin, bu sermayenin konulduğu andaki değerinin altında olduğunu ispat edebilir. Aradaki fark tutarınca komanditer sorumludur.
-
Komanditer ortak, koymayı taahhüt ettiği sermaye tutarınca, kendisinin şirkete girmesinden önce doğan borçlardan da sorumludur. (5) Komanditerin, şirket yönetimine karışması sonucunu doğurmayacak şekilde öğüt vermesi, görüş açıklaması, olağanüstü iş ve işlemler ile şirketin iş ve işlemleri üzerinde haiz olduğu denetleme haklarını kullanması, kanunda yazılı hâllerde yönetim işlerini gören kimselerin atanmalarına, görevden alınmalarına katılması, şirket içinde ikinci derecedeki hizmetlerde ve görevlerde çalıştırılması, komanditer sıfatıyla sorumluluğunu etkilemez.